Італьянская мова/Урок 6

З пляцоўкі Wikibooks
Jump to navigation Jump to search

LETTERE S E Z
Літары S і Z
[правіць]

Літара s найчасцей чытаецца як беларуская «с». Але ў некаторых выпадках яна чытаецца як «з». Гэта адбываецца:

  • у становішчы між дзьвума галоснымі;
  • у пачатку слова перад звонкай зычнай.
riposare «ріпозарэ» адпачываць
sgabello «згабэлло» лаўка

Нешта падобнае адбываецца з літарай z — яна можа чытацца як ц, а можа — як дз. Але тут цвёрдага правіла не існуе. Ёсць словы, у якіх z можна чытаць і як ц, і як дз — як больш падабаецца. Усё ж на пачатку слова z найчасцей чытаецца як ц, а ў сярэдзіне — як дз. Падвоенае z заўсёды чытаецца як падвоенае дз.

ELISIONE
Элізія
[правіць]

Калі на стыку двух словаў збягаюцца некалькі галосных, дык бывае так, што канчатковая галосная першага слова не вымаўляецца. Асабліва часта такое адбываецца, калі першае слова з'яўляецца служэбным (у прыватнасці, артыклем). Гэтая з'ява называецца элізіяй. На пісьме элізія абазначаецца апострафам.

È un'isola Гэта востраў

У гэтым прыкладзе неазначальны артыкль жаночага роду una вынікам элізіі страціў сваё канчатковае a. Тое ж самае адбудзецца і ў множным ліку.

Sono dell'isole Гэта вастравы

Аднак, калі мы апусцім неабавязковы частковы артыкль, — элізіі не будзе.

Sono isole Гэта вастравы

SOSTANTIVI ED AGGETTIVI TERMINANTI IN IO
Назоўнікі і прыметнікі на io
[правіць]

Назоўнікі і прыметнікі мужчынскага роду, якія ў адзіночным ліку заканчваюцца на іo, у множным ліку не маюць канчатка (бо ячшэ адно i ім не патрэбнае).

È un dizionario (ц) Гэта слоўнік
Sono dei dizionari Гэта слоўнікі
Questo dizionario è vecchio Гэты слоўнік стары
Questi dizionari sono vecchi Гэтыя слоўнікі старыя
Questa rivista è vecchia Гэты часопіс стары
Queste riviste sono vecchie Гэтыя часопісы старыя

Аднак, калі перадапошняе i мае націск, дык канчатак i множнага ліку ставіцца:

Ho un zio (дз/ц) У мяне ёсць дзядзька
Hai zii? Ты маеш дзядзек (або цётак)?

Заўвага: тут і надалей, побач з кожным новым словам, што мае літару z, мы будзем у дужках пазначаць, як гэтую літару трэба чытаць: як дз ці як ц.

GENERO DI SOSTANTIVI ANIMATI
Род адушаўлёных назоўнікаў
[правіць]

Многія адушаўлёныя назоўнікі, г. зн. назоўнікі, што абазначаюць людзей або жывёл, маюць формы мужчынскага і жаночага роду, якія фармуюцца гэтак жа, як і адпаведныя формы прыметнікаў. Гэтыя формы ўжываюцца для абазначэння асобаў мужчынскага і жаночага роду. Помніце, што калі фактычны род суб'екта не вызначаны ці мяшаны, дык ужываецца форма мужчынскага роду.

bambino
дзіця або хлопчык
bambina
дзяўчынка
bambini
дзеці або хлопчыкі
bambine
дзяўчаты
zio
дзядзька
zia
цётка
zii
дзядзькі або дзядзькі і цёткі
zie
цёткі
gatto
кот
gatta
кошка
gatti
каты
gatte
кошкі

VERBI IRREGOLARI — SAPERE
Няправільныя дзеясловы — sapere (ведаць)
[правіць]

Вось спражэнне гэтага дзеяслова.

infinito sapere
io so
tu sai
lui/lei sa
noi sapiamo
voi sapete
loro sanno

Вы ўжо, напэўна, заўважылі, што ўсе няправільныя дзеясловы, што мы сустракалі дагэтуль, адносяцца да другога спражэння. І сапраўды, гэтае спражэнне найбольш багатае на няправільныя дзеясловы.

USO DEI VERBI SAPERE E POTERE
Ужыванне дзеясловаў sapere і potere
[правіць]

Дзеяслоў sapere звычайна адпавядае беларускаму дзеяслову ведаць.

Sapiamo Pietro bene. Мы добра ведаем Петрака.

Калі дзеяслоў sapere ўжываецца з інфінітывам іншага дзеяслова, ён мае значэнне «магчы, умець». Не блытайце яго з дзеясловам potere, які абазначае не ўменне, навык, а фізічную здольнасць зрабіць нешта ў заданы момант. Параўнайце:

Sai nuotare? — Sì, nuoto bene. Ты ўмееш плаваць? — Так, я добра плаваю.
Puoi nuotare? — No, non posso nuotare. Sono malato. Ты можаш плаваць? — Не, не магу. Я хварэю.

ESERCIZI
Практываванні
[правіць]

Traduzione
Пераклад
[правіць]

Traducete in italiano
Перакладзіце на італьянскую мову

  • У вас ёсць дзеці? — Не, у нас дзяцей няма.
  • Ты ўмееш танцаваць? — Не, я дрэнна танцую.
  • Тое востраў? — Так, востраў. Той востраў прыгожы.
  • Ён можа спяваць? Не, не можа. Ён хворы.
  • У іх ёсць дзядзька і цётка.
  • Гэтыя слоўнікі добрыя? — Так, добрыя.
  • Тыя дзяўчаты прыгожыя? — Так, яны прыгожыя.
  • Гэтыя кнігі старыя? — Не, гэтыя не старыя.
  • Тыя кошкі старыя? — Так, тыя кошкі старыя.

VOCABOLARIO DELLA LEZIONE
Слоўнік урока
[правіць]

sapere ведаць; умець
riposare адпачываць
sgabello лаўка
isola востраў
dizionario слоўнік
zio (-a) дзядзька (цётка)
bambino (-a) дзіця (хлопчык, дзяўчынка)
gatto (-a) кот (кошка)
vecchio стары