Італьянская мова/Урок 3

З пляцоўкі Wikibooks
Jump to navigation Jump to search

LETTERE C E G
Літары C і G
[правіць]

Літары c і g часцей за ўсё чытаюцца адпаведна як «к» і «г». Аднак перад галоснымі e і i яны чытаюцца адпаведна як «ч» і «дж».

tacere «тачэрэ» маўчаць
gentile «джэнціле» ветлівы

Заўвага: тут і надалей мы выдзяляем тлустым шрыфтам націскныя галосныя — у выпадках, калі пазіцыя націску не з'яўляецца відавочнай.

Падвоеныя c і g перад e і i чытаюцца адпаведна як «чч», «ддж».

Калі трэба перадаць на пісьме спалучэнне гукаў «ке»/«кі» або «ге»/«гі», дык між літарамі c (g) і e (i), ставіцца літара h, якая сама не чытаецца.

Michele «мікеле» Міхась

Калі, наадварот, трэба, каб c (g) перад a, o або u чыталася як «ч» («дж»), то пасля яе ставіцца літара i, якая, зноў жа, сама ў такім разе не чытаецца.

mangiare «манджарэ» есці

Вымаўляючы гукі «ч» і «дж», вы павінны ўлічваць, што ў італьянскай мове яны мякчэйшыя, чым у беларускай. У той жа час італьянскі гук «ч» цвярдзейшы, чым рускі «ч».

CONIUGAZIONE DEI VERBI (TERZA CONIUGAZIONE)
Спражэнне дзеясловаў (трэцяе спражэнне)
[правіць]

Да трэцяга спражэння належаць дзеясловы, якія ў інфінітыве маюць канчатак ire.

infinito
інфінітыў
ire dormire
спаць
sentire
чуць
  singolare
адзіночны лік
plurare
множны лік
prima persona
першая асоба
o io dormo
я сплю
io sento
я чую
iamo noi dormiamo
мы спім
noi sentiamo
мы чуем
seconda persona
другая асоба
i tu dormi
ты спіш
tu senti
ты чуеш
ite voi dormite
вы спіце
voi sentite
вы чуеце
terza persona
трэцяя асоба
e lui dorme
ён спіць
lui sente
ён чуе
ono loro dormono
яны спяць
loro sentono
яны чуюць

CONIUGAZIONE DEI VERBI (RIASSUNTO)
Спражэнне дзеясловаў (абагульненне)
[правіць]

Абагульнім атрыманыя веды пра спражэнне дзеясловаў.

  I II III
infinito are ere ire
io o
tu i
lui/lei a e
noi iamo
voi ate ete ite
loro ano ono

Такім чынам, першае спражэнне адрозніваецца ад іншых па трох формах, а другое і трэцяе адрозніваюцца між сабою толькі па форме другой асобы множнага ліку.

VERBI COLLA BASE TERMINANTE IN C E G
Дзеясловы з асновай на c і g
[правіць]

Дзеясловы з асновай на c і g пры спражэнні ў некаторых формах набываць літары h або i, якія ставяцца дзеля таго, каб захаваць вымаўленне літары c (g). Напрыклад.

infinito giocare
гуляць
piangere
плакаць
io gioco piangio
tu giochi piangi
lui gioca piange
noi giochiamo piangiamo
voi giocate piangete
loro giocano piangiono

Паглядзіце: каб, напрыклад, у другой асобе адзіночнага ліку слова giocare літары h не было (gioci), дык літара c чыталася б як «ч». Таму, каб захаваць аднолькавае вымаўленне ва ўсіх формах, дадаюць гэтую літару. Аналагічна, каб у першай асобе адзіночнага ліку слова piangere не было апошняй i (piango), дык было б парушанае першапачатковае вымаўленне літары g. Таму пасля яе ставіцца i.

VERBI IRREGOLARI — ESSERE
Няправільныя дзеясловы — essere (быць)
[правіць]

Каб усе дзеясловы спрагаліся ў поўнай адпаведнасці з правіламі, дык вучыць замежную мову было б сумна і нецікава. На шчасце, гэта не так. Існуе досыць вялікая група дзеясловаў, якія называюць няправільнымі, таму што яны ўтвараюць свае формы з большымі ці меншымі адхіленнямі ад стандартных правіл формаўтварэння. Разгляд няправільных дзеясловаў пачнем з найбольш няправільнага дзеяслова, які не мае ніводнай «правільнай» формы, акрамя інфінітыва.

infinito essere
io sono
tu sei
lui/lei è
noi siamo
voi siete
loro sono

USO DEL VERBO ESSERE
Ужыванне дзесялова essere
[правіць]

Дзеяслоў essere ўжываецца ў сказах з іменным выказнікам, г. зн. выказнікам, які выражаны назоўнікам або прыметнікам. У беларускай мове ў такіх выпадках дзеяслова наогул нямае — ён апускаецца. У італьянскай мове гэтага рабіць нельга: у любым сказе павінен быць дзеяслоў.

(Io) sono contente Я задаволены
(Tu) sei gentile Ты ветлівы
Michele è felice Міхась шчаслівы
(Noi) siamo contenti Мы задаволеныя
(Voi) siete gentili Вы задаволеныя
(Loro) sono felici Яны шчаслівыя

FORME DEGLI AGGETTIVI (IN E)
Формы прыметнікаў (на e)
[правіць]

Вы, напэўна, ўжо заўважылі, як змяняюцца прыметнікі, што заканчваюцца на e: у множным ліку прыметнікі яны змяняюць канчатак на i.

singolare
адзіночны лік
e felice contente
plurale
множны лік
i felici contenti

ESERCIZI
Практываванні
[правіць]

Coniugazione
Спражэнне
[правіць]

Coniugate i seguenti verbi
праспрагайце наступныя дзеясловы

mangiare (есці); tacere (маўчаць)

Traduzione
Пераклад
[правіць]

Traducete in italiano
Перакладзіце на італьянскую мову

  • Мар'я ціха плача.
  • Я шчаслівы. Я громка смяюся.
  • Вы задаволеныя? — Так, мы задаволеныя.
  • Вы добра чуеце? — Не, мы чуем дрэнна.
  • Яны глядзяць? — Так, яны глядзяць.
  • Ты ясі? — Не, я не ем. Я п'ю.
  • Ты маўчыш? — Так, я маўчу.
  • Міхась працуе? — Не, ён не працуе. Ён спіць.

VOCABOLARIO DELLA LEZIONE
Слоўнік урока
[правіць]

Michele Міхась
mangiare есці
giocare гуляць
tacere маўчаць
piangere плакаць
dormire спаць
sentire чуць
essere быць
contente задаволены
gentile ветлівы
felice шчаслівы