HTTP

HTTP (HyperText Transfer Protocol) — стандартны пратакол узроўню прыкладанняў, які выкарыстоўваецца для абмену файламі ў Сеціве (інтэрнэце). HTTP выконваецца на базе пратаколу TCP/IP і пазьней пратаколу QUIC. Браўзэры з'яўляюцца кліентамі HTTP, якія адпраўляюць запыты да сервераў сеціва, якія ў сваю чаргу апрацоўваюць запыты праз сервіс HTTP. Упершыню HTTP быў прапанаваны ў 1989 годзе Цімам Бернерсам-Лі, які быў адным з аўтараў спецыфікацыі HTTP 1.0. Спецыфікацыя HTTP/1.0 была выпушчаная ў 1996 годзе і не мела стану: кожны новы запыт кліента адкрываў новае злучэнне замест апрацоўкі усіх падобных запытаў праз адно злучэнне паміж пэўным кліентам і серверам. HTTP/1.1 быў выпушчаны ў 1997 годзе і ўключаў сталыя злучэнні, распакоўку файлаў HTML браўзэрамі кліентаў, магчымасць шматлікіх даменаў выкарыстоўваць адзін IP-адрас. HTTP/2 быў выпушчаны ў 2015 годзе і быў распрацаваны, каб вырашыць праблемы з маруднай загрузкай старонак; ён быў бінарным пратаколам — у ім выкарыстоўваліся бінарныя значэнні замест простага тэксту, як раней. HTTP/3 — пераемнік HTTP/2, які пакуль што толькі распрацоўваецца. HTTP/3 (RFC 9114) абапіраецца на хутчэйшы пратакол QUIC з выкарыстаннем UDP замест TCP. Гэта памяншае затрымкі.

Крыніцы

• "HTTP". Encyclopedia Britannica, 10 жніўня 2026, https://www.britannica.com/technology/HTTP. Дата доступу 14 верасня 2026.
• HTTP/3. mozilla.org https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Glossary/HTTP_3